Cửa hiệu 0 giờ

Đêm thứ chín mươi không ngủ, Nguyễn Hoài Nam bước ra khỏi nhà như một cái bóng tự động. Hà Nội về khuya khoác lên mình thứ tĩnh lặng đặc quánh, chỉ còn tiếng gió luồn qua tán bàng và tiếng bước chân anh vang lên đều đều trên vỉa hè cũ. Con phố này anh từng đi cùng Minh Thư hàng trăm lần. Hồi đó, em gái anh hay kéo tay anh vào tiệm tạp hóa nhỏ mua kem, cười lanh lảnh mỗi lần anh giả vờ không mang đủ tiền. Giờ đây, tiệm tạp hóa đã đóng cửa, bức tường loang lổ rêu phong như một vết thương không bao giờ lành.

Nam không còn nhớ tròn giấc từ đêm tai nạn. Mỗi khi nhắm mắt, anh lại thấy gương mặt em gái hiện lên, đôi mắt đỏ hoe vì giận dỗi, giọng nói run rẩy vang lên trong khoảng không vô hình: "Anh chẳng bao giờ hiểu em cả." Rồi cánh cửa đóng sầm. Rồi tiếng xe thắng gấp. Rồi cuộc gọi lúc nửa đêm từ bệnh viện.

Anh đã không giữ em lại. Chỉ vì một cuộc cãi vã vặt vãnh về chuyện em muốn theo đuổi nghề nhiếp ảnh, còn anh thì khăng khăng cho rằng em nên tiếp tục công việc ổn định ở ngân hàng. Những lời nói khi ấy như mũi kim đâm vào tình thương, để rồi khi em bỏ đi trong cơn tức giận, anh vẫn nghĩ "chốc nữa nó sẽ về". Nhưng Minh Thư không bao giờ quay lại.

Đêm nay cũng như bao đêm khác, Nam đi không có điểm đến. Anh băng qua ngã tư vắng, nơi đèn vàng chớp nhấp nháy như con mắt mệt mỏi. Mùi hoa sữa đầu mùa thoảng qua, ngọt đến nao lòng. Rồi bất chợt, anh dừng lại.

Bức tường cũ từng là tiệm tạp hóa của dì Sâm giờ không còn vôi vữa bong tróc. Thay vào đó là một cánh cửa gỗ màu nâu sẫm, sờn cũ như thể đã tồn tại ở đó từ rất lâu. Không biển hiệu, không chuông gió, không bậc thềm. Chỉ có một khung cửa đứng im lặng, như được vẽ lên bức tường bằng thứ vật liệu mơ hồ nào đó. Ánh đèn đường soi qua, cánh cửa dường như chập chờn, lúc rõ lúc mờ, như thể nó không thực sự thuộc về thế giới này.

Nam nhíu mày. Anh đã qua đây hàng chục đêm nay, chưa từng thấy. Có lẽ vì sương đêm? Có lẽ vì ánh trăng non che lấp? Nhưng không, anh biết chắc điều gì đó khác đang xảy ra. Một lực hút vô hình kéo anh lại gần. Anh đưa tay chạm vào gỗ.

Cánh cửa mát lạnh, mơ hồ có một hơi ấm âm ỉ chạy qua đầu ngón tay. Không cần suy nghĩ, Nam ấn nhẹ.

Cánh cửa mở ra không một tiếng động.

Bên trong là một không gian hoàn toàn khác. Không phải tiệm tạp hóa cũ với quầy kính kê sát tường, mà là một thư viện cổ kính với những kệ sách gỗ cao chạm đến trần nhà. Ánh đèn vàng nhạt tỏa ra từ những chiếc đèn lồng treo lơ lửng dọc lối đi, hắt xuống nền nhà một thứ ánh sáng như mật ong. Mùi giấy cũ, mực in và bụi thời gian quyện vào nhau, tạo nên bầu không khí vừa tĩnh lặng vừa thiêng liêng. Không có cửa sổ, nhưng không khí vẫn lưu thông, mang theo hơi lạnh nhẹ của những trang sách đã nằm im hàng thập kỷ.

Nam bước vào. Bước chân anh in hằn lên tấm thảm lông len sờn màu rượu vang. Anh đảo mắt nhìn quanh. Hàng trăm, có lẽ hàng nghìn cuốn sách xếp khít nhau trên các kệ, gáy sách đủ màu sắc, nhiều cuốn không có tựa đề. Chúng đứng đó như những con người câm lặng, cất giữ những điều chưa từng được nói ra.

Tim anh bỗng đập mạnh. Đây là nơi nào? Anh đã sống ba mươi năm ở Hà Nội, chưa từng nghe đến một hiệu sách nào mở cửa lúc nửa đêm, lại ẩn giữa một con ngõ cũ như thế này. Càng kỳ lạ hơn, anh không hề sợ. Nỗi mất ngủ triền miên đã bào mòn mọi cảm xúc, để lại trong anh một khoảng trống mà chỉ những thứ bí ẩn như thế này mới có thể lấp đầy.

"Có người."

Giọng nói vang lên từ phía bên trái, trầm và điềm tĩnh như đá cuội dưới đáy sông. Nam quay lại.

Một người đàn ông ngoài sáu mươi tuổi bước ra từ giữa hai kệ sách. Ông mặc chiếc áo len cổ lọ màu xám than, khoác ngoài một chiếc cardigan cũ, dáng người gầy nhưng thẳng như một cây thước kẻ. Tóc ông bạc hơn nửa, khuôn mặt khắc khổ nhưng đôi mắt sâu và sáng lạ thường, như thể có thể nhìn thấu mọi tầng suy nghĩ. Đôi tay ông đan vào nhau trước bụng, ngón tay thon dài, tái nhợt vì ít tiếp xúc với ánh sáng.

"Dạ cháu xin lỗi," Nam cất lời, giọng khản đặc vì nhiều ngày không nói chuyện với ai. "Cháu thấy cửa mở... không biết có còn giờ làm việc không?"

Người đàn ông không trả lời ngay. Ông chậm rãi tiến lại gần, bước chân không tạo ra âm thanh trên nền thảm. Khi chỉ còn cách Nam khoảng hai mét, ông dừng lại và quan sát anh. Ánh mắt ấy không hề soi mói, nhưng lại khiến Nam có cảm giác như toàn bộ cuộc đời mình đang được lật mở ra.

"Cháu có biết bây giờ là mấy giờ không?"

Nam ngạc nhiên trước câu hỏi, nhưng vẫn trả lời: "Cháu không đeo đồng hồ. Nhưng chắc khoảng hơn mười hai giờ đêm."

"Ừ." Ông khẽ gật đầu. "Hiệu sách này chỉ mở từ nửa đêm đến bốn giờ sáng."

Nam chưa kịp hỏi thêm thì ông đã tiếp tục:

"Không phải ai cũng nhìn thấy cửa hiệu. Và càng không phải ai cũng bước vào được."

Câu nói ấy khiến không khí xung quanh như đặc lại. Nam đứng yên, bàn tay vẫn còn hơi lạnh từ cánh cửa gỗ. Anh muốn hỏi "tại sao cháu lại thấy?", nhưng lời không thoát ra khỏi cổ họng. Bởi sâu bên trong, anh đã biết câu trả lời.

Ba năm. Chín mươi đêm không ngủ. Một nỗi hối tiếc dai dẳng đến mức trở thành một phần của cơ thể anh.

Ông lão nhìn anh, đôi mắt không có chút gì là giận dữ hay trách móc. Chỉ có một sự thấu cảm kỳ lạ, như thể ông đã từng nhìn thấy hàng trăm người giống anh. Rồi ông hỏi, bằng một giọng nhẹ bẫng như sương mai:

"Cháu có hối tiếc điều gì không?"

Câu hỏi ấy rơi xuống như một hòn đá cuội ném vào mặt hồ tĩnh lặng trong lồng ngực Nam. Anh mở miệng, nhưng không có âm thanh nào phát ra. Ba năm qua, không ai hỏi anh câu ấy. Mọi người chỉ nhìn anh với ánh mắt thương cảm, vỗ vai, nói những lời vô nghĩa. Còn anh tự giam mình trong im lặng, không dám đối diện với câu hỏi mà mỗi đêm anh đều tự vấn: "Nếu như...?"

Ngay lúc này, đứng giữa hiệu sách cổ kính với hàng nghìn cuốn sách không tên, trước một người đàn ông xa lạ vừa hỏi đúng câu hỏi sâu thẳm nhất của anh, Nam cảm thấy nước mắt dâng lên từ hốc mắt khô rang. Anh không khóc. Nhưng anh biết, nếu có ai đó có thể nhìn xuyên qua lớp vỏ đã chai sạn của anh, thì chính là người đàn ông đang đứng trước mặt.

"Cháu..." Giọng anh vỡ ra, khàn như tiếng gỗ mục. "Cháu không biết bắt đầu từ đâu."

Ông lão khẽ nhắm mắt, như thể đang lắng nghe điều gì đó không phát ra bằng lời. Rồi ông mở mắt, khóe miệng giãn ra một nụ cười thoáng nhẹ như gió.

"Không cần vội. Cháu đã đến đây rồi."

Ánh đèn vàng như mật ong phủ lên hai gương mặt. Ngoài cánh cửa sau lưng, thế giới thực vẫn chìm trong màn đêm. Còn trong này, thời gian dường như ngừng trôi, mở ra một khoảng lặng để một kẻ đang đau đớn tìm thấy chính mình. Nam không biết nơi này sẽ đưa anh đến đâu. Nhưng lần đầu tiên sau chín mươi đêm, anh cảm thấy mình không còn là một cái bóng vô định.

Có ai đó đã hỏi đúng câu anh không dám tự hỏi.

Và bí ẩn về hiệu sách mở cửa lúc nửa đêm vừa hé lộ cánh cửa đầu tiên.